Duitse president Steinmeier op staatsbezoek in Nederland

Steinmeier en zijn vrouw zijn dinsdagmorgen ontvangen op de Dam in Amsterdam door koning Willem-Alexander en koningin Máxima. De gasten hebben daar een krans gelegd bij het Nationaal Monument, ter nagenachtenis aan de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog.

Dinsdagmiddag bezoekt de president en zijn vrouw samen met het koninklijk paar het Holocaustmuseum in Amsterdam. Steinmeier was uitgenodigd voor de opening van dat museum in 2024 maar hij kon niet komen en liet zich vervangen. Het gezelschap gaat daar in gesprek met Joodse Nederlanders. In Amsterdam-Oost bezoekt het gezelschap buurtrestaurant Resto Vanharte en maakt kennis met sociale initiatieven in de stad. In de avond is in het Paleis op de Dam een staatsbanket waarbij ook prinses Amalia en prins Constantijn aanwezig zijn.

Woensdag bezoekt de bondspresident de Staten-Generaal in Den Haag. Zijn vrouw bezoekt samen met koningin Máxima het Internationaal Strafhof. Daarna luncht het gezelschap met premier Jetten bij Kasteel Duivenvoorde in Voorschoten, waar de bilaterale betrekkingen tussen Nederland en Duitsland worden besproken. Naast de economische- en handelsbetrekkingen zijn de democratie en de rechtsstaat ook belangrijke gespreksonderwerpen. Ook het koninklijk paar is bij deze lunch aanwezig, net als CEO's van Duitse en Nederlandse bedrijven. 

Woensdagmiddag bezoeken Steinmeier en de koning de haven van Rotterdam, waar het vooral draait om verduurzaming van de industrie, CO2-opslag en economische samenwerking. Nederland en Duitsland werken gezamenlijk aan de aanleg van een waterstofnetwerk, waarmee de industrie in de toekomst van duurzame groene waterstof kan worden voorzien. Tegelijkertijd krijgen first lady Büdenbender en koningin Máxima een rondleiding in Fenix, het museum over migratie in Rotterdam. 

Op de laatste dag van het bezoek gaat Steinmeier met zijn vrouw en de koning naar de ASML-campus in Veldhoven. De chips die daar worden vervaardigd zijn van groot belang voor de Duitse hightech- en auto-industrie.

Daarna reist het gezelschap door naar het VISTA college in Sittard, een mbo-school. Daar gaan ze in gesprek met studenten, docenten en medewerkers over grensoverstijgende samenwerking tussen Nederland en Duitsland op het gebied van veiligheid en onderwijs. Tot slot bezoekt Steinmeier het NAVO-hoofdkwartier in Brunssum, het Allied Joint Force Command Brunssum.

Het is het eerste officiële staatsbezoek van een Duitse president sinds 2007. Steinmeier was wel vaker in Nederland, maar dat betrof werkbezoeken. In 2021 was koning Willem-Alexander op staatsbezoek in Berlijn. In zijn persverklaring zei koning Willem-Alexander over Steinmeier en zijn vrouw: "Wij kennen elkaar goed en ontmoeten elkaar regelmatig. Door de jaren heen is er een persoonlijke en vertrouwelijke band ontstaan."  

Laatste presidentsjaar voor Steinmeier

De sociaal-democraat Steinmeier is bondspresident sinds 2017. Hij is in het laatste jaar van zijn tweede termijn. Dit najaar maken de regeringspartijen bekend wie hun kandidaat voor zijn opvolging is. De nieuwe bondspresident wordt op 30 januari 2027 gekozen door een speciale vergadering, de Bundesversammlung. Die bestaat uit alle 630 Bondsdagleden en nog eens 630 politici en burgers die door de deelstaten zijn afgevaardigd.

Steinmeier (SPD) was eerder onder meer minister van Buitenlandse Zaken. Hij komt uit een arbeidersgezin, zijn vader was timmerman en zijn moeder fabriekarbeidster. Hij studeerde rechten en kwam te werken in de staf van de deelstaatpremier van Nedersaksen, Gerhard Schröder. Toen Schröder in 1998 bondskanselier werd, ging Steinmeier mee naar Berlijn en werd staatssecretaris. Hij gold lange tijd als vertrouweling van Schröder.

In 2005 werd Steinmeier minister van Buitenlandse Zaken in de eerste regering van Angela Merkel. Na de verkiezingen van 2009 kwam zijn partij de SPD niet in de regering en belandde hij in de oppositiebanken, maar in 2013 vormde Merkels CDU wel weer een regering met de SPD en werd hij opnieuw minister van Buitenlandse Zaken. 

Als bondspresident heeft Steinmeier zich op allerlei manieren ingezet voor verbinding in de samenleving. In zijn tweede termijn wilde hij meer in contact komen met burgers. Daarvoor werd het project Ortszeit bedacht: een paar keer per jaar werkt Steinmeier vanuit een tijdelijk kantoor in de regio om ter plekke mensen te ontmoeten en tijd door te brengen. Ook vroeg hij regelmatig aandacht voor het belang van kunst en cultuur, met name tijdens de coronapandemie. 

Zijn vrouw, Elke Büdenbender, was bestuursrechter tot haar pensioen vorig jaar. Na de geboorte van hun dochter kreeg ze nierproblemen en in 2010 heeft Steinmeier een van zijn nieren aan zijn vrouw afgestaan. Dit inspirerende voorbeeld zorgde voor veel nieuwe orgaandonoren in Duitsland. 

Meer over de rol van de bondspresident in de Duitse politiek vind je in ons naslagwerk

Voor onze videoreeks 30x3 maakte hoofdredacteur Wiebke Pittlik deze video over de bondspresident: