Duitse minister zegt uitreiking prijs voor boekhandels af

De Deutsche Buchhandlungspreis zou op 19 maart bij de opening van de Leipziger Buchmesse worden uitgereikt. Dat gaat nu niet meer door, heeft Weimer besloten. Het debat over de uitsluiting van de drie linkse boekwinkels dreigt de zin van de bijeenkomst "toenemend te overstemmen", aldus een woordvoerder van Weimer. Een "gepast eerbetoon" voor de prijswinnaar zou "nauwelijks nog mogelijk" zijn.

De winkels, in Bremen, Berlijn en Göttingen, hebben eerder meegedaan en zelfs gewonnen, maar Weimer sloot ze dit keer van de wedstrijd uit, nadat hij de kandidaten aan een screeningsprocedure had laten onderworpen. De binnenlandse veiligheidsdienst Verfassungsschutz geeft bij zo'n procedure aan of er relevante informatie over de winkel is en dat was bij deze drie het geval. Welke informatie dat is, weet zelfs de minister niet. Een woordvoerder van de minister noemde de beslissing om de winkels uit te sluiten van deelname vorige week in lijn met het beleid van de regering om politiek extremisme in iedere vorm te bestrijden.

Het besluit leidde vorige week tot discussie over politieke beïnvloeding en over de omgang met de vrijheid van kunst en van meningsuiting. De drie winkels lieten weten hun uitsluiting bij de rechter aan te vechten. Kritiek is er onder meer van de schrijversorganisatie PEN Deutschland en de Börsenverein des Deutschen Buchhandels, die de prijsuitreiking organiseert. Deze laatste noemde de bemoeienis van de staatsminister (dat is een minister zonder eigen ministerie) vorige week zorgwekkend. Een woordvoerder onderstreepte het belang van kunstvrijheid en vrijheid van meningsuiting voor de boekhandels en vindt dat de keuze van de winnaar op basis van culturele criteria moet worden gemaakt. De zogenoemde Haber-procedure die nu is toegepast, is bedoeld om extremistische en terroristische organisaties te identificeren. Dat daarvan sprake zou zijn, is maar zeer de vraag, aldus de woordvoerder. De winkels kunnen zich bovendien niet verweren omdat er geen concrete beschuldiging is.

Weimers woordvoerder heeft nu laten weten dat er op een later tijdstip een discussie zal worden georganiseerd "in het kader van een publieke dialoogbijeenkomst over de vrijheid van kunst en van meningsuituing en de betekenis van door de staat gefinancierde kunstprijzen". 

De winnende boekhandels krijgen hun prijzen dit jaar wel, maar die wordt dus niet publiekelijk uitgereikt. De winnaars zullen op een andere manier bekend worden gemaakt. Lees meer bij Tagesschau en FAZ.net en de Tagesspiegel