Duitslandweb
Influencers bieden tegenwicht aan extreemrechts
Serie Weerbare democratie
Achtergrond - 18 november 2026
- Auteur:
Bjarn van den Berg
Video’s waarin Duitse politieke influencers extreemrechts gedachtegoed ontkrachten, bereiken een miljoenenpubliek op sociale media. De jonge influencers bieden met hun content tegenwicht aan extreemrechts geluid en willen desinformatie bestrijden.
© Screenshot @VollmarcantVollmarcant in Schwerin bij een demonstratie van Generation Deutschland, oktober 2026
Op een zonnige zomerdag in Schwerin zijn honderden mensen bijeengekomen voor een demonstratie van Generation Deutschland, de nieuwe jongerenbeweging van de partij Alternative für Deutschland (AfD). Sommigen dragen de Duitse vlag met zich mee, anderen hebben kleding aan van het Duitse merk Thor Steinar, dat in verband wordt gebracht met rechtsextreme kringen en om die reden ook niet in de Bondsdag gedragen mag worden.
Tussen hen loopt ook de boomlange politieke influencer Marcant uit Frankfurt am Main. Gewapend met een microfoon wil hij aanwezigen vragen waarom ze de uiterst rechtse AfD steunen. In de ruim een uur durende YouTubevideo die hij maakte van de bijeenkomst in Schwerin, vraagt een jongen waarmee Marcant in gesprek raakt waarom de influencer bij de demonstratie is. “Om uit te zoeken waarom mensen alleen aan zichzelf denken en niet aan anderen”, antwoordt Marcant. “De AfD wil mensen met een migratieachtergrond uitzetten. Ik wil een open, solidaire maatschappij.” Daarop antwoordt de jongen: “Toch moet er met de AfD gepraat worden. Uiteindelijk is het een democratische partij, of zie jij dat niet?” Marcant: “Nee, volgens mij is het geen democratische partij. Daarom ben ik hier, om met mensen te spreken.” De jongen zegt vervolgens zelf niet op de AfD te stemmen. Niet veel later treft Marcant hem weer, terwijl hij een grote Duitse vlag vasthoudt.
Niet iedereen wil met Marcant praten. Mensen schelden hem regelmatig uit of keren hem de rug toe: ze weten wie hij is en wat hij komt doen. Met meer dan drie miljoen volgers op YouTube, TikTok en Instagram en een eigen podcast bereikt hij een groot publiek. In zijn video’s is te zien hoe hij AfD-bijeenkomsten bijwoont, in gesprek gaat met partijaanhangers en rechtsextremistisch gedachtegoed ontkracht. Dat doet hij nu zo’n twee jaar. Hij komt op die bijeenkomsten ook rechtse influencers tegen. Rondom de AfD is een heel netwerk van rechtse influencers actief. Dat is onderdeel van de strategie van de partij. De AfD is mede daardoor de meest zichtbare partij op sociale media.
Bedreigingen en haatberichten
Op 22 oktober kreeg Marcant de publieksprijs voor meest populaire socialemediapersoonlijkheid tijdens de uitreiking van de Blauer Panther-awards, prijzen voor Duitse tv- en streamingprogramma’s. “Of ik echt de meest populaire socialemediapersoonlijkheid ben, weet ik niet, als ik naar mijn dm’s op Instagram kijk”, zei hij die avond. Hij sprak het uit met een lach, maar die opmerking had een serieuze ondertoon. Hij wordt zwaar bedreigd. Daarom noemt de influencer nooit zijn volledige naam – wel is bekend dat zijn voornaam Marc is – en kwam zijn team niet in beeld bij de prijsuitreiking.
Marcant hoopt dat degenen die zich in rechtsextreme kringen begeven door zijn video’s vraagtekens zetten bij hun gedachtegoed. Dat lijkt hem ook te lukken: naar eigen zeggen kreeg hij meer dan duizend berichten van jongeren die door zijn content uit het rechtsextreme milieu zijn gestapt. Eerder zei hij daar in gesprek met Der Spiegel over: “Dat komt meestal niet door één video, maar doordat ze er meerdere kijken en op een gegeven moment denken: waar hebben mijn AfD-mensen het eigenlijk over? Dan distantiëren ze zich er onbewust van, totdat ze er zelf uiteindelijk bewust tegenin gaan.”
Hannes Kreschel
Marcant is niet de enige politieke influencer die met AfD’ers in gesprek gaat. De twintiger Hannes Kreschel uit Saksen-Anhalt reist ook AfD-bijeenkomsten af, waar hij de confrontatie aangaat met de aanwezigen. Net als Marcant maakt hij daar video’s van voor Instagram, TikTok en Youtube. Opvallend is dat Kreschel als 16-jarige zelf op de AfD stemde bij lokale verkiezingen. “Ik stemde toen niet vanwege ideologische of inhoudelijke reden op de AfD, het was een puur emotionele keuze”, vertelde hij eerder aan de Süddeutsche Zeitung. “Mijn vader zei altijd tegen me: de AfD is goed omdat die partij zich verzet tegen ‘degenen boven ons’! Als 16-jarige geloof je wat je ouders vertellen.”
Kreschel, die meer dan 180.000 volgers op Instagram heeft en bijna 70.000 op TikTok, ontwikkelde tegen 2020 een ander wereldbeeld toen hij lid werd van een linkse punkrockband en met andere mensen omging die hem de ideeën van de AfD beter uitlegden. Toen besefte Kreschel dat hij daar niet achter stond. Hij besloot zich aan te sluiten bij de sociaaldemocratische SPD. De AfD omschrijft hij nu als een sekte en hij wil mensen bewust maken van tegenstrijdigheden binnen de partij. Zijn vader wil hem niet meer zien.
Uitleg over politiek
Waar content over de AfD de overhand heeft op de kanalen van Marcant en Hannes Kreschel, zijn er ook Duitse influencers van wie de video’s over de politiek in brede zin gaan, onder wie Fabian Grischkat (bijna 250.000 instagramvolgers), Dara Sasmaz (226.000 youtube-volgers) en Nina Poppel (bijna 540.000 Instagramvolgers en zo'n 140.000 TikTokvolgers op haar accounts 'Nini_erklärt_Politik). Politicoloog en journalist Poppel legt bijvoorbeeld uit waarom er kritiek was op de partij Die Linke na de verkiezingsoverwinning in Berlijn, wat je moet weten over de Navo of welke argumenten er zijn voor een verbod van de AfD. Poppel heeft inmiddels ook een boek uitgebracht waarin ze jongeren uitlegt hoe de politiek werkt.
Twee jaar geleden lichtte Poppel haar motivatie toe, onder een post waarin ze zich voorstelt: ‘De ruk naar rechts bedreigt veel veroverde rechten voor bijvoorbeeld vrouwen of queer mensen, maakt racisme salonfähig en bedreigt de democratie.’ Daartegen wil ze in het geweer komen.
Partijverbod toetsen
Een andere aanpak heeft Der_schalatan. Hij post al meer dan driehonderd dagen vrijwel dagelijks een filmpje vanaf zijn vaste stek bij het Brandenburger Tor in Berlijn. Met zijn actie wil hij de politiek zover krijgen dat ze gaan proberen de AfD te laten verbieden. Meer dan 100.000 mensen worden zo via instagram iedere dag herinnerd aan de mogelijkheid de partij te laten verbieden.
Een medestander heeft hij in scholier Max Schneller, bekend als Maximal demokratisch. De 16-jarige uit Saksen-Anhalt greep op een demonstratie van corona-complotdenkers in april 2025 de microfoon en probeerde het publiek te overtuigen: “Ik ben antifascist. Ik heb er genoeg van, hoe jullie je als vrijheidsstrijders voordoen, terwijl jullie zij aan zij met fascisten demonstreren.” De video ging viraal en de 16-jarige Max kreeg veel bijval maar ook bedreigingen en beledigingen.
In gesprek met de krant Taz vertelde Max destijds over de snelle radicalisering van Oost-Duitse jongeren en hoe racistische uitingen normaal zijn geworden op zijn school. Max werd lid van de partij Die Linke en ontwikkelde zich tot activist met 133.000 volgers op instagram. Inmiddels is hij 17, is de AfD veruit de grootste geworden bij de verkiezingen in zijn deelstaat en voelt Max zich zo bedreigd dat hij heeft besloten de deelstaat een paar jaar te verlaten. Hij gaat een opleiding volgen in Berlijn. In zijn laatste posts is hij te zien op een demonstratie in de hoofdstad voor het toetsen van een partijverbod voor de AfD. In zijn hand een kleurrijk bordje met de tekst: 'Prüf it for me, baby’.
Lees meer:
Ilse Aigner moet nieuwe Duitse president worden
CSU-politicus Ilse Aigner wordt in januari vrijwel zeker de nieuwe bondspresident, als eerste vrouw.
Boeken: Duitsland onder de loep
Zeven nieuwe boeken van Nederlandse en Vlaamse auteurs nemen Duitsland vanuit verschillende invalshoeken onder de loep.
Alice in Wonderland
Journalist Rob Savelberg confronteerde AfD-leider Alice Weidel met haar bizarre uitspraken over Hitler.
Kan Merz, het Stehaufmännchen, ook vooruit?
Het vertrek van fractievoorzitter Spahn biedt Merz de kans op een reset, aldus econoom Brzeski. Maar doet hij er ook iets mee?

Reacties
Geen reacties aanwezig