Het instituut en onze projecten

Onderwijs: projecten voor de doorlopende leerlijn

In 2025 zette het Duitsland Instituut Amsterdam (DIA) zich opnieuw breed in voor kennis over Duitsland in het Nederlandse onderwijs. Daarbij richtte het instituut zich op de hele onderwijsketen, van scholieren en studenten tot docenten, docenten in opleiding en onderwijsprofessionals. Centraal stonden kennisuitwisseling, onderwijsontwikkeling en het versterken van de positie van de Duitse taal in Nederland.

Voor docenten Duits en docenten in opleiding organiseerde het DIA ondersteunende programma’s in het kader van de DIA-Akademie, een netwerk voor beginnende docenten Duits. Leden konden deelnemen aan webinars, onderling kennis uitwisselen en gebruikmaken van ondersteunende DIA-informatie. Ook gaf het DIA mensen die docent Duits willen worden online informatie en individueel advies. Daarnaast organiseerde het instituut inhoudelijke programma’s voor docenten geschiedenis en Duits, zoals een educatief programma in München en webinars over de nieuwe digitale tijdlijn over de Eerste Wereldoorlog.

Voor scholieren ontwikkelde het DIA educatieve projecten en lesideeën rondom Duitsland, geschiedenis en democratie. De wekelijkse actualiteitenrubriek ‘Frühstücksei’ bleef populair voor inzet in de Duitse les. Daarnaast verschenen een educatieve stadswandeling door Berlijn, nieuw lesmateriaal voor de VR-experience ‘Pionieren in de DDR’ en een poster voor in het leslokaal over het thema 80 jaar vrijheid (in samenwerking met Nationaal Comité 4 en 5 mei). Ook organiseerde het DIA wedstrijden voor scholieren, zoals de profielwerkstukprijs en de DIA-Krimipreis en publiceerde een online dossier voor scholieren die hun profielwerkstuk over een Duitsland-gerelateerd onderwerp schrijven met onderzoekstips, voorbeeldonderwerpen en advies.

Een belangrijk educatief project bleef ‘Blik op de Muur’, waarbij gastsprekers met persoonlijke ervaringen met de DDR en de Berlijnse Muur scholen in Nederland bezochten. Tijdens lessen geschiedenis, maatschappijleer en Duits gingen leerlingen in gesprek over leven in een dictatuur, vrijheid en democratie. In 2025 werden met dit project meer dan 4.000 leerlingen op 53 scholen bereikt.

Het DIA stimuleerde daarnaast grensoverschrijdende samenwerking en dialoog tussen jongeren uit Nederland en Duitsland. Zo ondersteunde het instituut het Euregionaal Vrijheidsdebat en een Euregio-scholenwedstrijd.

Voor studenten organiseerde het DIA programma’s gericht op internationale ervaring, netwerkvorming en kennisvergroting met betrekking tot Duitsland. Binnen het netwerk Duitsland+ namen studenten deel aan twee excursies en diverse digitale bijeenkomsten rondom Duitsland en Duits-Nederlandse samenwerking. Daarnaast ondersteunde het DIA studieprogramma;s voor studenten Duits(landstudies) naar München, Aken en Münster en informeerde het studenten over studeren, stage lopen en onderzoek doen in Duitsland via de website studereninduitsland.nl, webinars en spreekuren. Ook was het instituut samen met zeven Duitse universiteiten en hogescholen vertegenwoordigd op de nationale Buitenlandbeurs in Utrecht, een beurs met 12.000 deelnemers.

Via de Actiegroep Duits en de campagne Mach mit! werkte het DIA aan de versterking van de positie van de Duitse taal in Nederland. Voor de jaarlijkse Dag van de Duitse taal werden pakketten met lesmateriaal, een online quiz en een digitale escape room ontwikkeld. Ook gingen DAAD-Lehrassistenten met de programma’s Studi Anna en Mach mit! Unterwegs langs 34 scholen om leerlingen enthousiast te maken voor de Duitse taal, studie- en carrièremogelijkheden en actuele thema’s zoals de Bondsdagverkiezingen. Voor de Mach mit!-campagne werden in 2025 verder drie video’s voor sociale media en elf reels voor Instagram ontwikkeld om leerlingen in 3 havo/vwo te enthousiasmeren voor een keuze voor Duits in het profiel. Voor docenten werd een bijpassende presentatie gemaakt.

Met het programma Gebt uns eine*n Studi krijgen docenten Duits handvatten en materiaal om leerlingen enthousiast te maken voor een studie Duits. Dit project is een samenwerking met alle lerarenopleidingen Duits in Nederland.

Wetenschappelijke afdeling en het Graduiertenkolleg

Het DIA bleef in 2025 nauw betrokken bij academisch onderwijs en onderzoek rond Duitsland. Het instituut coördineerde het mastertraject Duitslandstudies aan de Universiteit van Amsterdam (UvA) en leverde bijdragen aan de bachelor Duitslandstudies en andere opleidingen waarin Duitse taal, geschiedenis en maatschappij centraal staan. Medewerkers verzorgden colleges, begeleidden studenten en organiseerden studiereizen voor studenten geschiedenis en Duitslandstudies naar onder meer Berlijn, Essen en Bonn. Ook stimuleerde het DIA aandacht voor Duitsland binnen andere bacheloropleidingen, zoals Europese Studies en Geschiedenis. Bovendien werd een nieuwe minor aan de UvA ontwikkeld: ‘European Power and German Thinking: Law, Economics and Politics’.

Op onderzoeksgebied ondersteunde het DIA promotietrajecten en werkten we samen met Nederlandse en internationale universiteiten en onderzoeksinstellingen. Zo verdedigde Judith de Jong in november haar proefschrift 'Minoritized Citizens’ Perspectives on Political Representation'. In haar promotieonderzoek onderzocht zij hoe Nederlandse, Franse en Duitse burgers met een migratieachtergrond zich vertegenwoordigd voelen in de politiek.

Binnen het Europese onderzoeksproject NARDIV werkte het DIA samen met partners uit Europese landen aan onderzoek naar beeldvorming, publieke diplomatie en de relatie tussen Oost- en West-Europa. Daarnaast stimuleerde het instituut ontmoetingen en samenwerking tussen onderzoekers, beleidsmakers en maatschappelijke organisaties in Nederland en Duitsland, onder meer in samenwerking met het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

Het Graduiertenkolleg van het DIA vormde ook in 2025 een belangrijk platform voor promovendi, masterstudenten en jonge onderzoekers die zich bezighouden met het moderne Duitsland. Binnen dit programma organiseerde het DIA workshops, masterclasses en onderzoeklunches. Daarbij stonden uitwisseling tussen disciplines en internationale samenwerking centraal. In het hoofdstuk ‘Bijeenkomsten’ vind je een compleet overzicht. [LINK]

DIA-medewerkers, fellows, gastonderzoekers en promovendi publiceerden in 2025 wetenschappelijke en publieksgerichte artikelen, boeken en essays over Duitse geschiedenis, politiek, cultuur en maatschappij. Zo schreven Ton Nijhuis, Krijn Thijs en Hanco Jürgens drie hoofdstukken in de bundel Nederlandse historici over Duitsland Actualiteit en (dis)continuïteit van Frans Willem Lantink en Jeroen Koch (eds.) Ook leverden de wetenschappelijk medewerkers bijdragen aan conferenties, expertbijeenkomsten en academische netwerken in binnen- en buitenland. Het instituut bleef daarmee een belangrijk knooppunt voor Duitslandkennis in Nederland.

Communicatie en Duitslandweb

Via Duitslandweb, de instituutswebsite, podcasts, nieuwsbrieven en sociale media informeerde het instituut een breed publiek over actuele ontwikkelingen in Duitsland op het gebied van politiek, economie, geschiedenis, cultuur en samenleving. Ook zo bleef het DIA in 2025 een belangrijke Nederlandstalige informatiebron over Duitsland en de Duits-Nederlandse betrekkingen.

De website van het DIA trok in 2025 ruim 580.000 unieke bezoekers. Duitslandweb publiceerde dagelijks nieuwsberichten en wekelijks achtergrondartikelen en interviews. Belangrijke thema’s waren onder meer de vervroegde Bondsdagverkiezingen, de omgang met de oorlogen in Oekraïne en Gaza, de stijgende populariteit van de AfD en de herdenking van 80 jaar einde Tweede Wereldoorlog. Daarnaast ontwikkelde Duitslandweb factsheets en explainer-video’s voor de nationale verkiezingen en zes podcasts over actuele onderwerpen.

Ook via sociale media bleef het bereik van het DIA groeien, met name op Instagram en LinkedIn. Daarnaast verstuurde het instituut nieuwsbrieven voor verschillende doelgroepen en werd een nieuwe Signal-community gestart waarmee geïnteresseerden op een laagdrempelige manier op de hoogte blijven van activiteiten en publicaties van het DIA.

De redacteuren en wetenschappelijke medewerkers van het DIA traden regelmatig op als expert in Nederlandse media om actuele ontwikkelingen in Duitsland te duiden. In totaal waren onze collega’s in 2025 vertegenwoordigd in 73 verschillende media-outlets met 160 media-optredens en bijdragen.

Naast de online informatievoorziening droegen medewerkers en redacteuren ook bij aan onderwijsactiviteiten, gastlessen, workshops en externe bijeenkomsten over Duitsland. In het hoofdstuk Bijeenkomsten vind je een compleet overzicht van externe activiteiten met een bijdrages van DIA-medewerkers.

Publieksbijeenkomsten

Het DIA organiseerde (voor een deel in samenwerking met partners) het afgelopen jaar 74 publieksbijeenkomsten. Hieronder vallen lezingen door wetenschappelijke gasten, historici en politicologen, gesprekken met schrijvers en filosofen maar ook filmvertoningen en webinars.

Lees meer over alle publieksbijeenkomsten in 2025.