Lijsttrekkers Saksen-Anhalt: Siegmund en Schulze
Verkiezingen Saksen-Anhalt

AfD-lijsttrekker Ulrich Siegmund (35) staat volop in de schijnwerpers. Zijn vlotte voorkomen verhult zijn radicale ideeën. Dat hij zich omringt met rechtsextremisten en betrokken is bij het nepotisme-schandaal in de partij, lijkt zijn aanhang niet te deren. Hij gedraagt zich joviaal en benaderbaar, gaat op de foto met wie maar wil. Hij fungeert als een soort wasverzachter voor een uiterst radicaal programma.

Vanaf de perstribune in het deelstaatparlement in Maagdenburg was tijdens een van de laatste zittingen voor het zomerreces - waarbij Duitslandweb aanwezig was - goed te zien hoe Siegmund zich omringt met mannen met soortgelijke pakken en kapsels. Uitdagend keek hij naar het buitenlandse bezoek op de perstribune en appte met de man die daar zat om filmpjes en foto’s van hem te produceren. De andere partijen hadden niemand op de tribune die dit voor hen deed. Siegmund volgde het debat nauwelijks en werd berispt omdat hij langdurig op de voorste rij zat te bellen.

Uit de profielen die het magazine Der Spiegel en de linkse krant Taz maakten komt een beeld naar voren van een politicus die minder ideologisch gedreven is, maar die het radicale gedachtegoed van de rechtsextremisten met wie hij samenwerkt, goed kan verkopen. Der Spiegel noemde hem op de cover ‘de gevaarlijkste man van Duitsland’. Dat heeft hij slim gekaapt door het belachelijk te maken. Nu laten zijn aanhangers dit Spiegel-nummer signeren door Siegmund, en de beelden daarvan worden veel verspreid op social media.

Siegmund is geboren in Saksen-Anhalt in 1990, net na de val van de Muur. Na opleidingen  in verkoop en marketing had hij enkele jaren een eigen bedrijf als luchtverkoper. Hij verkocht interieursprays die de stemming van consumenten positief zouden beïnvloeden. Siegmund is getrouwd en heeft een dochter en een stiefdochter. In het officiële campagnefilmpje met de leus ‘Alles ist möglich’ is hij te zien met een kind op de arm tegen een ondergaande zon. Hij wil naar eigen zeggen terug naar het ‘goede, oude, veilige Duitsland’. Als symbool hiervoor gebruikt hij de Simson-brommer, een icoon uit de DDR.

Veel van Siegmunds filmpjes worden gemaakt door het Filmkunstkollektiv, een bedrijf dat veel doet voor de extreemrechtse Identitaire Beweging en waarvan enkele medewerkers bekend zijn uit de neonazi-scene. Hij wordt door Spiegel en Taz gerekend tot de etnisch-nationalisten binnen de AfD. Twee van zijn naaste medewerkers waren vroeger actief bij de verboden organisatie 'Heimattreue Deutsche Jugend', weet Der Spiegel.

Siegmund is ook een van de AfD’ers die eind 2023 aanwezig was bij de beruchte bijeenkomst van rechtsextremisten en AfD’ers in een villa in Potsdam, waar werd gesproken over de strategie om immigranten het land uit te werken. Toen platform Correctiv naar buiten bracht wat daar werd besproken, gingen Duitsers massaal de straat op om tegen rechtsextremisme te protesteren. Siegmund zei daar volgens Correctiv dat het straatbeeld moet veranderen, dat buitenlandse restaurants onder druk moeten worden gezet. “Het moet in Saksen-Anhalt voor deze mensen onaantrekkelijk zijn om er te leven”, aldus Siegmund. Vanwege deze uitspraken verloor hij zijn positie als voorzitter van de commissie Sociale Zaken in het deelstaatparlement.

Eerder dit jaar kwam hij in opspraak omdat AfD’ers op grote schaal familieleden van elkaar in dienst hebben. De vader van Siegmund staat op de loonlijst van een AfD-Bondsdaglid in Berlijn. De AfD-kiezers lijkt dit niets uit te maken. Via zijn populaire Tiktokkanaal (meer dan 800.000 volgers) kan Siegmund zijn aanhang ervan overtuigen dat hij slachtoffer is van lastercampagnes. 

CDU-lijsttrekker Sven Schulze

Sven Schulze van de CDU is met zijn 47 jaar de jongste deelstaatpremier van Duitsland. Hij is pas sinds januari van dit jaar minister-president in Saksen-Anhalt. Zijn voorganger, partijgenoot Reiner Haseloff, stopte negen maanden voor de verkiezingen zodat Schulze als lijsttrekker kon profiteren van de zichtbaarheid die het premierschap met zich meebrengt. Maar sinds Schulze premier is, gaat het met de CDU in de peilingen niet goed. Ze staat nu net boven de 20 procent, ver achter de AfD. Toch bleef Schulze vertrouwen uitstralen dat de CDU aan de macht kan blijven. 'Sachsen-Anhalt stärker machen. Nur mit uns.' is de campagneleus van de CDU.

Schulze is geboren in Quedlinburg in Saksen-Anhalt en groeide op in de Harz. Toen hij tien jaar oud was, viel de Berlijnse Muur. In de jaren na de hereniging richtte hij met vrienden een voetbalteam op in zijn dorp, schrijft de MDR in een profiel. De burgemeester wist hem te winnen voor de lokale politiek en met 19 jaar werd hij gemeenteraadslid voor de CDU. Hij werkte jarenlang als ingenieur in de machinebouw. 

Tussen 2014 en 2021 was Schulze lid van het Europees Parlement voor de CDU. Hij heeft volgens Duitse media nog steeds goede contacten in Brussel. In 2017 was hij betrokken bij een initiatief om de CDU op bondsniveau een conservatievere en economisch liberalere koers te laten varen. Na zijn tijd als europarlementariër werd hij minister van Economische Zaken in Saksen-Anhalt, tot hij in januari Haseloff opvolgde. 

Schulze kiest niet voor confrontatie in zijn campagne. Hij maakt wel duidelijk dat hij noch met de AfD, noch met Die Linke wil samenwerken. Op steun in de campagne vanuit Berlijn zit Schulze niet te wachten. Kanselier Merz (CDU) houdt hij op afstand. Van diens plannen om de pensioenen te hervormen, distantieerde hij zich deze zomer. Pas afgelopen maandag kwam Merz op bezoek in de deelstaat. Hij sprak samen met Schulze met burgers van Quedlinburg maar toespraken stonden niet op het programma.

Zijn degelijkheid is wellicht Schulzes grootste troef. Die degelijkheid werd deze zomer ondermijnd door een desinformatiecampagne, volgens veiligheidsdiensten door Russische diensten geïnitieerd. Nepsites van bekende kranten brachten zogenaamde onthullende verhalen over Schulze waarin hij werd beschuldigd van corruptie en kindermisbruik. Op X werden tientallen nepberichten geplaatst met verzonnen citaten van Schulze. 

Ook andere lijsttrekkers in Saksen-Anhalt en in de andere deelstaten waar in september verkiezingen zijn, zijn doelwit van deze Matruschka desinfo-campagne. Alleen de pro-Russische partijen BSW en AfD blijft deze laster volgens veiligheidsdiensten bespaard.