Parlement Saksen-Anhalt kiest AfD-voorzitter

Het is de eerste keer dat een AfD'er in een Duitse deelstaat tot parlementsvoorzitter is gekozen. Rausch kreeg 48 van de 82 stemmen (1 CDU'er was afwezig). 29 parlementsleden stemden tegen Rausch en 5 onthielden zich van stemming. Rausch kreeg vier stemmen meer dan AfD en BSW samen zetels hebben. De BSW had al aangekondigd voor Rausch te stemmen. Die partij onderhandelt met de AfD over een nieuwe deelstaatregering. Dat betekent dat er nog vier parlementariërs van andere fracties op Rausch hebben gestemd. Omdat het een geheime stemming is, is niet bekend van welke fractie de extra stemmen kwamen maar het meest waarschijnlijk is van de CDU. 

Na de stemming over de voorzitter vroeg de fractievoorzitter van de Groenen, Susan Sziborra-Seidlitz, het woord. Ze wees de parlementariërs erop dat de voorzitter de hoogste vertegenwoordiger van de deelstaat is en dit ambt nu in handen is van een rechtsextreme partij. Rausch zei in zijn toespraak dat hij zich boven de partijen zal stellen en dat voor iedereen dezelfde regels zullen gelden. 

Rausch (35) maakt al sinds 2016 deel uit van de AfD-fractie in het parlement in Maagdenburg. Hij is ook algemeen secretaris van de deelstaatafdeling van de partij. Rausch was begin dit jaar betrokken bij het schandaal rondom vriendjespolitiek in de partij. Broers en zussen van Rausch bleken voor AfD-Bondsdaglid Claudia Weiss te werken en zijn zwager voor Bondsdaglid Thomas Korell. Ook zijn vrouw werkt voor de AfD. Daarnaast had hij meerdere leden van een voetbalclub waarvan hij voorzitter is, ingeschakeld als tijdelijke hulpkrachten in zijn kantoor in het parlement. Zijn vader, Daniel Rausch, is ook lid van de fractie.

De AfD in Saksen-Anhalt is volgens de veiligheidsdienst extreemrechts en wordt gezien als een gevaar voor de democratische orde. Voor het parlement in Maagdenburg kwamen dinsdagmorgen enkele honderden demonstranten bijeen en lazen gezamenlijk de grondwet voor. 

De AfD-fractie zit in het nieuwe parlement niet meer rechts, zoals gebruikelijk, maar in het midden. Dat heeft Rausch in het vooroverleg geregeld, schrijft omroep MDR.

Dinsdagmiddag werd tegen eerdere afspraken in ook een vice-voorzitter van de AfD gekozen: Hans-Thomas Tillschneider. Hij schreef mee aan het zeer radicale verkiezingsprogramma van de AfD in Saksen-Anhalt. Ook Tillschneider kreeg stemmen van buiten zijn eigen fractie. Het BSW zegt niet voor hem gestemd te hebben. De vraag is nu of ook Tillschneider is gekozen met stemmen van de CDU. Dat zou betekenen dat CDU-fractievoorzitter en demissionair premier Sven Schulze zijn fractie niet meer in de hand heeft. Volgens Schulze had de voltallige fractie hem verzekerd niet op Rausch en Tillschneider te stemmen.

Naast Tillschneider werd de CDU'er Carsten Borchert als vice-voorzitter gekozen. Het was de bedoeling drie vice-voorzitters te kiezen, maar de SPD'er Armin Willingmann haalde verrassend geen meerderheid.

Het nieuwe parlement kan nu beginnen, maar de oude regering is demissionair tot er een nieuwe minister-president is gekozen. AfD-lijsttrekker Ulrich Siegmund wil zich in december tot minister-president laten kiezen. Dat hij een meerderheid weet te krijgen is sinds vandaag waarschijnlijker geworden. 

Fractie met connecties met neonazi's en Rusland

Van de 39 fractieleden van de AfD zijn er slechts twee vrouw. Het extreme karakter van de partij blijkt ook uit de samenstelling van de fractie. Een paar voorbeelden: Islamwetenschapper Hans-Thomas Tillschneider - die vandaag tot vice-voorzitter van het parlement is gekozen - is mede-oprichter van het netwerk Ein Prozent. Dat is een groep die bij de extreemrechtse Identitaire Beweging hoort. Tillschneider hoort bij de nativistische, etnisch-nationalistische tak van de AfD, voorheen bekend als Der Flügel. Hij heeft een koffiekopje van het Russische leger op zijn bureau.

Ook lid van de nieuwe AfD-fractie is Philip Anders Rau. Hij is wegens fraude van de universiteit weggestuurd, is veroordeeld wegens diefstal en werkte mee aan porno-opnames.

Simon Lansmann is zelfs verdachte in een lopend politie-onderzoek. Hij wordt ervan verdacht dat hij de verboden extreemrechtse organisatie 'Artgemeinschaft' heeft voortgezet en afgelopen zomer met fractiegenoot Sebastian Koch een neonazistisch zonnewendefeest heeft georganiseerd. Bij Koch werden bij een huiszoeking in augustus wapens gevonden. Hij is al zo'n tien jaar een bekende in de neonazi-scene.

Oudste fractielid is Frank-Ronald Bischoff (77). Hij was in de tijd van de DDR officier bij de Stasi en draagt vaak een Duits-Russisch vriendschapsspeldje. De linkse krant Taz geeft een overzicht van alle AfD-fractieleden.

De gebeurtenissen in het parlement in Maagdenburg dinsdag zorgden voor hevige verontwaardiging in de Berlijnse politiek. SPD, Groenen en Linke reageerden geschokt en spraken van een zwarte dag voor de democratie. De Bondsdagfractie van de SPD kwam dinsdagavond samen op straat en liep uit protest met de grondwet in de handen naar het monument voor de nazi-boekverbrandingen op de Bebelplatz. SPD-Defensieminister Boris Pistorius sprak van een taboebreuk in de parlementaire democratie "die we in deze vorm in meer dan 90 jaar niet hebben meegemaakt, namelijk dat democraten rechtsextremisten in het zadel helpen. Na deze taboebreuk kunnen we niet overgaan tot de orde van de dag." 

De politieke partijen in Duitsland hebben onderling afgesproken niet met de AfD samen te werken, om die partij niet aan de macht te helpen. Maar in Saksen-Anhalt heeft het er alle schijn van dat niet alle CDU'ers zich meer aan deze Brandmauer willen houden.