Achtergrond

Kanselier Merkel staat voor haar vierde ambtstermijn en 'zonder twijfel' haar zwaarste, zegt historicus Frits Boterman in een interview met Wilfred van de Poll van dagblad Trouw. Vorige week verscheen Botermans boek 'Het land van Merkel', waarin hij beschrijft hoe Duitsland onder Merkel veranderde. Het eerste deel van het interview: 

Duitse schoolboeken behandelen de Holocaust evenwichtiger dan Nederlandse. Dat concludeert historicus Marc van Berkel in zijn proefschrift over Duitse en Nederlandse lesmethoden in het voortgezet onderwijs. ‘In Duitsland ligt meer nadruk op collectieve verantwoordelijkheid.’

100 jaar na de Russische Revolutie debatteerden Duitse en Nederlandse wetenschappers in Amsterdam over het marxisme. Naast historici die zelf ooit communistisch ‘gelovige’ waren, kwamen jonge historici aan het woord die zonder ideologische ballast naar het verleden kijken.

Als minister van Financiën werd Wolfgang Schäuble (CDU) een toonbeeld van de Duitse financiële stabiliteit en van de strenge hervormingspolitiek voor Griekenland. Nu wordt het langstzittende Bondsdaglid voorzitter van het parlement.

Voor het eerst komt er een partij in de Bondsdag die rechtser is dan de CDU/CSU. De Alternative für Deutschland (AfD) kreeg 12,6 procent van de stemmen en dat levert 94 van de 709 zetels op. Het is na CDU/CSU en SPD de derde partij in de Bondsdag, groter dan FDP, Groenen en Linke. 

Een coalitie van CDU/CSU, FDP en Bündnis 90/Die Grünen is voor het eerst een serieuze regeringsoptie in Duitsland. Het beloven moeilijke onderhandelingen te worden voor zo'n Jamaica-coalitie. De liberalen, de Groenen en vooral ook de CSU zijn het over veel belangrijke onderwerpen niet eens. Toch zijn er ook punten waarop de partijen goed kunnen samenwerken.

De Duitsers hebben vandaag gestemd. De regeringspartijen CDU/CSU en SPD hebben verloren, de AfD is de derde partij in de Bondsdag en de FDP is weer terug in het parlement. Volg hier voorlopige uitslagen en eerste reacties. Ook doen we verslag vanaf de Wahlparty in Nieuwspoort in Den Haag.

Duitsland maakt zich op voor de Bondsdagverkiezingen. Dat Merkel weer kanselier wordt staat al zo goed als vast. Maar welke partijen de nieuwe Duitse regering gaan vormen, is nog open. 

Zes partijen komen zoals het er nu naar uitziet na de verkiezingen in de Bondsdag, twee meer dan nu. Zij worden aangevoerd door negen Spitzenkandidaten. Portretten van de belangrijkste lijsttrekkers:

Directeur Ton Nijhuis van het Duitsland Instituut is deze week met een internationale groep Duitsland-experts op een verkiezingsreis om de laatste fase van de campagne mee te maken. We spraken kort met hem. Het verbaast Nijhuis dat de partijen nauwelijks duidelijk maken waarin ze zich onderscheiden.