Duitslandweb
Podcast Achtung: Herinneringscultuur in crisis
Achtergrond - 8 mei 2026 - Auteur: Redactie DuitslandwebHet is vandaag 8 mei, de dag waarop Duitsland en andere Europese landen het einde van de Tweede Wereldoorlog herdenken. In deze aflevering van Achtung! praten we daarom met onze collega Krijn Thijs, als historicus verbonden aan het Duitsland Instituut over de Duitse herinneringscultuur. De AfD wil er van af, de meerderheid van de bevolking voelt zich juist vanwege het nazi-verleden geroepen om extreemrechts te bestrijden en dan is er nog de zeer verkrampte omgang met Israël en de Gaza-oorlog. Welke lessen trekt Duitsland uit Nie wieder?
In gesprek met Krijn Thijs zijn podcastmaker Max Smedes en Duitslandweb-hoofdredacteur Wiebke Pittlik. Ze bespreken hoe de herinneringscultuur na de oorlog is begonnen en hoe die zich heeft ontwikkeld in de afgelopen decennia. Hoe het land van de daders van de Holocaust omgaat met die historische verantwoordelijkheid, de bijzondere relatie met Israël en hoe die relatie nu zorgt dat Duitsland de ogen lijkt te sluiten voor het genocidale geweld tegen de Palestijnen.
De herinneringscultuur wordt aangevallen door uiterst rechts en de AfD. Monumenten worden beklad, herinneringscentra belaagd en de AfD kondigt aan af te rekenen met het herdenken zodat er ruimte komt voor een geschiedenis waar de Duitser trots op kan zijn. Veel Duitsers trekken juist als les uit de naziperiode dat ze moeten opstaan tegen extreemrechts. "Een eindstreep onder de herinnering zou een eindstreep onder onze democratie zijn", zei komiek Hape Kerkeling tijdens de herdenking van de bevrijding van concentratiekamp Buchenwald.
Je hoort fragmenten van NOS Nieuws van afgelopen 4 mei, van de toespraak van bondspresident Richard von Weizsäcker in 1985, van bondskanselier Angela Merkel in 2008 en van komiek Hape Kerkeling tijdens de herdenking van de bevrijding van concentratiekamp Buchenwald in april van dit jaar.
Muziek: Clay - Podington Bear (CC BY-NC 4.0)
Lees meer over 'Geschiedenis':
Een nieuwe rol voor Hermann de krijger
Het Hermannsdenkmal bij Detmold vierde dit jaar zijn 150e verjaardag. De eerst zo oorlogszuchtige Hermann zet zich nu in voor democratie, zag Lynn Stroo
Continuïteiten in de Duitse geschiedenis
In de bundel 'Nederlandse historici over Duitsland' gaat het naast de breuken ook over de doorlopende lijnen in het Duitse verleden.
Das Grüne Band: van DDR-grens naar groene oase
Waar ooit de grens tussen Oost- en West-Duitsland liep, is een uniek ecosysteem ontstaan. Redacteur Lynn Stroo wandelde een etappe.
Herdenken met de Duitsers?
Moeten we WO II herdenken met Duitse gasten of juist niet? Die vraag leidt al decennialang tot debat.

Reacties
Geen reacties aanwezig