Duitslandweb logo Duitslandweb

Deze woorden willen wij ook!
Duitse woorden die ook in het Nederlands moeten bestaan

Achtergrond - 23 december 2014 - Auteur: Redactie Duitslandweb

Het Duits kent handige en mooie woorden waar in het Nederlands geen equivalent voor bestaat. De redactie van Duitslandweb mist regelmatig een passende vertaling voor Duitse begrippen. Help ons mee zoeken naar Nederlandse woorden voor onderstaande Duitse begrippen, die we graag aan onze taal willen toevoegen. Andere Duitse woorden waar u een vertaling voor mist, zijn natuurlijk ook welkom. Reageren kan onderaan deze pagina. 

Deze woorden willen wij ook!
© Met dank aan wordle.net

angrillen: eerste keer bbq-en in de lente

beratungsresistent: bijvoeglijk naamwoord voor iemand die zich niet laat adviseren

doch: dat antwoord je als je een ontkenning wil ontkennen. In het Nederlands moet je meestal de hele zin herhalen. Voorbeeld: ‘Gehst du nicht mit?’ ‘Doch’. NL: ‘Ga je niet mee?’ ‘Jawel, ik ga wel mee’

Feierabend: de tijd na je werk, vrije tijd

Fernweh: verlangen naar een ver oord

fremdschämen: werkwoord voor plaatsvervangende schaamte

frohes Schaffen!: werkse. Maar dan veel vrolijker.

Freudentaumel: roes van vreugde. De Taumel maakt het extra vrolijk

Geschwister: één woord voor zussen en broers, kinderen uit één gezin

Habseligkeiten: poëtisch woord voor bezittingen, dierbare hebbedingetjes (Duits woord van het jaar in 2004)

Narrenfreiheit: dat je in een positie bent iets te doen wat anderen niet mogen of kunnen doen (afkomstig van het carnaval)

Ohrwurm: liedje dat in je hoofd blijft zitten, lekker in het gehoor liggende melodie

Politikverdrossenheit: algemene ontevredenheid met en/of desinteresse in de politiek (letterlijk: ontstemd over de politiek)

Reformstau: een situatie waarin het niet lukt om noodzakelijke hervormingen door te voeren, bv, door een patstelling tussen bestuursorganen (letterlijk: hervormingsfile)

Selbstzweck: doel op zichzelf. Dat je bv. niet studeert voor een diploma maar voor de studie zelf. Of dat je niet naar de sportschool gaat om af te vallen, maar omdat je sporten lekker vindt. Er kan ook een connotatie van eigenbelang aan zitten.

Sollbruchstelle: de plek waar een breuk moet plaatsvinden. Als je een boom wil omhakken en je maakt er vast een inkeping in, is dat de Sollbruchstelle. Of waar je een stukje afbreekt van een chocoladereep

Torschlusspanik: paniekerige angst de boot te missen of achter het net te vissen. (Torschluss: op de valreep)

Vizeweltmeister: klinkt toch leuker dan de finale verliezen of tweede geworden zijn

Wackelkontakt: een kinkje in de elektriciteitskabel of het stopcontact, waardoor de stroom soms even wegvalt

Wutbürger: Burgers die opkomen voor hun rechten en protesteren tegen overheden die zich weinig van hen aantrekken (Duits woord van het jaar 2010)

(Update 22 december 2014): Naar aanleiding van onze oproep komen ook op Facebook en twitter nieuwe woorden binnen, waar mensen een Nederlands equivalent voor missen. Graag leggen we u ook de volgende woorden voor, in de hoop dat u ons aan een mooi Nederlands begrip kunt helpen:

- guten Rutsch: dat wens je elkaar in Duitsland voor het nieuwe jaar begint, meestal als je afscheid neemt en weet dat je elkaar pas in het nieuwe jaar weer ziet. Vertaald zoiets als: Glijd er goed in (in het nieuwe jaar). Je zou in het Nederlands 'fijne jaarwisseling' kunnen zeggen, maar dat klinkt veel saaier dan guten Rutsch.

- ortsfremd: niet uit de plaats afkomstig, in een plaats onbekend zijn. Genoemnde suggestie voor Nederlands equivalent: omgevingsonbekend. Misschien is er nog een ander, korter begrip voor te verzinnen?

Reacties

Achim - 31 januari 2019 20:09

Welzijn zou ik vertalen met "Wohlfahrt".

Wat ik ook een erg mooi Duits woord zonder Nederlands equivalent vind is "Alleinstellungsmerkmal".

Reageer
Nastasja Achim - 6 februari 2019 08:49

Wohlfahrt is toch eerder een vertaling van welvaart? Welzijn lijkt me eerder wohlbefinden, of wohlsein.

Achim Achim - 31 januari 2019 20:11

Oh ja, en ook nog "Gefäß"

Ronnie - 22 december 2017 13:07

Ook een mooi woord: Schlüsselunsicherheit
De angst die je overvalt als je op pad bent: heb ik de deur wel op slot gedaan?

Reageer
Marit - 18 april 2017 10:26

Twee van mijn favoriete Duitse woorden ontbreken hier nog: Backpfeifengesicht (rotkop dat een klap verdient) en Weltschmerz (letterlijk: wereldpijn).

Reageer
Andrea - 26 april 2016 11:51

Beratungsresistent : keikop , niet voor rede vatbaar .
Freudentaumel : vreugdedans .
guten Rutsch : goeie vaart .
doch : toch .

Reageer
Lindy Andrea - 26 mei 2019 19:52

voor guten Rutsch zeg ik altijd “prettig uiteinde!”

willem jan - 20 april 2016 20:38

"Wirtschaft", economie, huishouding. Tätigkeit eines Wirtes.

Reageer
Kees willem jan - 22 april 2016 13:30

Gisteren in Centro een superlekkere hamburger gegeten. Geen Wutbürger gelukkig!

Marja Verburg willem jan - 20 april 2016 21:35

@Effef: Goede tip. Ik neem aan dat die voor bovenstaand stuk bedoeld was. We hebben het aangepast. Redactie Duitslandweb

Effeff willem jan - 20 april 2016 21:15

Ich empfehle die Substantive groß- und Nichtsubstantive kleinzuschreiben (!)

Zijlingen - 9 september 2015 12:27

Voor 'Geschwister' zou 'zijlingen' een aardig alternatief kunnen zijn. Dat sluit enerzijds aan bij termen als 'borelingen' en 'tweelingen' (waar het een duidelijke verwantschap mee heeft), anderzijds bij 'bloedverwanten in de zijlijn' - wat op hetzelfde neerkomt. Zie twitter.com/zijlingen

Reageer
Alex - 24 juni 2015 16:53

Torschlusspanik is eerder de angst van een man of vrouw van middelbare leeftijd zonder Partner die bang is om alleen achter te blijven. In Duitsland gebruiken ze dit niet vaak voor de angst van het missen van een vlucht of Meeting oid.

Reageer
irr - 18 maart 2015 02:49

Woorden die een soort logisch tegendeel aanduiden zouden handig gevonden kunnen gaan worden : 'Entwarnung' (in de betekenis dat een eerdere waarschuwing wordt ingetrokken) en 'ausladen' (i.p.v. ´einladen´, in de betekenis dat een eerdere uitnodiging wordt ingetrokken) . ´Seltenheitswert´ heeft soms ook toegevoegde waarde.
Woorden als Verballhornung (verbastering) en skurril (komisch) zouden misschien juist door hun afwijkendheid als leenwoorden een kans kunnen maken.

Reageer
Johan - 14 januari 2015 09:07

Doch: In Aalst hebben ze dit eenvoudig opgelost,
Daar zegt men gewoon 'toet'

Reageer
Jet Nas - 12 januari 2015 11:10

Tot de charmes van het Duits behoren volgens mij juist die samenstellingen. Ik vind het helemaal niet nodig om met alle geweld in het Nederlands naar equivalenten te zoeken. Het Nederlands is gewoon een andere taal waarin we op een andere manier hetzelfde tot uitdrukking brengen.

Reageer
Jet Nas - 12 januari 2015 11:09

Tot de charmes van het Duits behoren volgens mij juist die samenstellingen. Ik vind het helemaal niet nodig om met alle geweld in het Nederlands naar equivalenten te zoeken. Het Nederlands is gewoon een andere taal waarin we op een andere manier hetzelfde tot uitdrukking brengen.

Reageer
joost - 8 januari 2015 22:00

Drachenfutter voor de bloemen die je voor je vrouw meebrengt als je iets op je kerfstok hebt.

Reageer
Silvia - 7 januari 2015 20:03

'Sehnsucht': (via Wikipedia) een onvertaalbaar Duits woord, volgens de Duden de "ziekte van het lijdzaam begeren" („Krankheit des schmerzlichen Verlangens“), is een immense hunkering naar een persoon of zaak waar men van houdt of begeert, en is verbonden met een intens gevoel van pijn door de onbereikbaarheid van het object van begeerte.
Prachtig woord.

Reageer
Marja Verburg - 6 januari 2015 13:00

Via Facebook kwamen volgende suggesties:
- Beratungsresitent: adviesontduiker
- Freudentaumel: vreugdecoma
Ook gehoord:
- Wackelkontakt: wiebelcontact
EU-commissaris Timmermans, afkomstig uit Limburg, schreef op 31 december op zijn Facebook-pagina: "Graag wens ik u, zoals men bij ons pleegt te zeggen, een "goeie roetsj" in het nieuwe jaar."
Redactie Duitslandweb

Reageer
Linda Marja Verburg - 17 april 2018 00:10

Zowel eben als doch kun je vertalen met "natuurlijk (wel) "

Hans - 6 januari 2015 11:44

Nog een heel handig Duits woordje dat ik mis in onze taal: 'eben'.
In het Nederlands moet je je daarvoor behelpen met langere zinnetjes zoals 'precies, dat bedoel ik'.

Reageer
edwinrood Hans - 24 januari 2019 17:04

Wat dacht u van '' Juist! ''?

Gaston Dorren - 24 december 2014 13:42

Een Wackelkontakt heet in het Nederlands een los contact.
Feierabend is een mooi woord, maar betekent toch niet veel meer dan 'vrije avond'.
'Doel op zich' is heel gangbaar; 'vreugderoes' is wat ouderwets, maar bestaat. Net als zijn ongevere synoniemen juichstemming, jubelstemming, vreugde-uitbarsting en feestgedruis.

Wat ik in het Nederlands wel echt mis, is het werkwoord fachsimpeln. En sommige informele woord, zoals Latschen, Klamotten ('kloffie' voelt wat oubollig) en pumpen.

Reageer
Gaston Dorren - 24 december 2014 13:35

Voor beratungsresistent hebben wij koppig, dwars, eigenwijs, eigenzinnig - is er echt nóg een nodig?
Fremdschämen is 'zich plaatsvervangend schamen' - voldoet prima.
Voor Fernweh is reislust soms bruikbaar.
Dat 'doch' wordt genoemd, is heel vreemd. Valt exact samen met 'jawel'.
Voor de 'guten Rutsch' hebben we 'goed uiteinde'.
Voor Vize-Weltmeister heeft t Nederlands 'zilverenmedaillewinnaar'.
Oorworm hoor ik in t Nederlands al zeker 25 jaar, en is ook al Engels geworden (ear worm).

Reageer
Henri Bruntink - 22 december 2014 16:02

Sollbruchstelle zou je met betrekking tot een chocoladereep kunnen vertalen met breekpunt. Bij het omhakken van een boom is dat al wat lastiger. Dan is sprake van een inkeping of kloof. Voor dat doel zijn zelfs kloofwiggen te koop, getuige deze link http://shop.wolfswinkel.nl/bijlenshop/kloofwiggen

Reageer
maartje jaquet - 19 december 2014 23:41

Doch. = Jawel.
of: Jawel hoor!

Ik vind Geschwister heel gek klinken als t alleen over broers gaat.
Wij gebruiken 'broers' 'zussen' 'broers en zussen'.

Fernweh: prachtig
Heimwee is trouwens ook uit het Duits geleend.

Ik heb aan de andere kant geen bezwaar tegen een omschrijving in meerdere woorden als vertaling. De ene taal zit nu eenmaal anders in elkaar dan de andere.

Reageer
Judith - 19 december 2014 16:33

Over 'Geschwister' hebben de lezers van Onze Taal in juni 2010 het volgende gezegd: https://onzetaal.nl/uploads/editor/1006gaten.pdf

Reageer
Redactie Duitslandweb Judith - 22 december 2014 15:31

Over Geschwister is ook in nrc next, in 2011, een oproep geweest en toen was het resultaat brussen: http://www.nrcnext.nl/blog/2011/10/20/hoeveel-brussen-heb-jij-eigenlijk
Brussen wordt volgens de reacties op dat stuk ook in de zorg, op websites voor ouders en babyfora en in de vogelwereld gebruikt. Maar niet iedereen vindt het een mooi woord, blijkt ook op twitter op onze oproep.
Andere suggesties: sibbelings, geswister

Andre Engels - 19 december 2014 11:53

Voor "doch" (in deze betekenis) voldoet naar mijn mening in het Nederlands "toch wel". Ok, zijn twee woorden, maar lijkt me kort genoeg.

Reageer
Alexandra - 19 december 2014 10:40

De "oorwurm" begint ook in het Nederlands steeds meer ingeburgerd te raken.

Een woord als "angrillen" hebben we in Nederland, waar veel minder een barbeque-cultuur heerst dan in Duitsland, niet echt nodig.

Reageer
Constantin - 18 december 2014 17:37

Je kan het ook omdraaien, probeer bijvoorbeeld eens beleid of welzijn naar het Duits te vertalen.

Reageer
Marja Verburg Constantin - 18 december 2014 17:50

Ja, dat is ook leuk. Overigens gebruiken Duitsers het woord 'Politik' voor beleid. Dat heeft daar meerdere betekenissen. Welzijn mis ik idd ook in het Duits.
(Marja Verburg, Redactie Duitslandweb)

Aangepast op 2014-12-18 17:51:03

Maximaal 500 tekens toegestaan

Lees meer over 'Duitse taal':

Moreel verwerpelijk voetbal

Moreel verwerpelijk voetbal

Vlak voor de WK-finale vrouwenvoetbal peilde docente Duits Iduna Paalman hoe dat leeft bij haar leerlingen.

Lees meer

Laten vallen

Laten vallen

De vreemdetaallessen zijn verworden tot 'trucjesonderwijs', merkt docente Duits Iduna Paalman. "Kun je de Duitse taal nog harder doodmeppen?"

Lees meer

Niet huilen

Niet huilen

Hoe troost je een verdrietig neefje? Docente Duits Iduna Paalman doet dat met Erich Kästner, vergeet-me-nietjes en de 'Konjunktiv 2'.

Lees meer

Ach so

Ach so

Het Duitse 'ach so' zou zo veel meer gebruikt moeten worden. Oók in Nederland, vindt docente Duits Iduna Paalman. Column.

Lees meer


top
Op deze site worden cookies gebruikt, wilt u hiermee akkoord gaan?
Accepteer Weiger