Duitslandweb logo Duitslandweb

Deze woorden willen wij ook!
Duitse woorden die ook in het Nederlands moeten bestaan

Achtergrond - 23 december 2014 - Auteur: Redactie Duitslandweb

Het Duits kent handige en mooie woorden waar in het Nederlands geen equivalent voor bestaat. De redactie van Duitslandweb mist regelmatig een passende vertaling voor Duitse begrippen. Help ons mee zoeken naar Nederlandse woorden voor onderstaande Duitse begrippen, die we graag aan onze taal willen toevoegen. Andere Duitse woorden waar u een vertaling voor mist, zijn natuurlijk ook welkom. Reageren kan onderaan deze pagina. 

Deze woorden willen wij ook!
© Met dank aan wordle.net

angrillen: eerste keer bbq-en in de lente

beratungsresistent: bijvoeglijk naamwoord voor iemand die zich niet laat adviseren

doch: dat antwoord je als je een ontkenning wil ontkennen. In het Nederlands moet je meestal de hele zin herhalen. Voorbeeld: ‘Gehst du nicht mit?’ ‘Doch’. NL: ‘Ga je niet mee?’ ‘Jawel, ik ga wel mee’

Feierabend: de tijd na je werk, vrije tijd

Fernweh: verlangen naar een ver oord

fremdschämen: werkwoord voor plaatsvervangende schaamte

frohes Schaffen!: werkse. Maar dan veel vrolijker.

Freudentaumel: roes van vreugde. De Taumel maakt het extra vrolijk

Geschwister: één woord voor zussen en broers, kinderen uit één gezin

Habseligkeiten: poëtisch woord voor bezittingen, dierbare hebbedingetjes (Duits woord van het jaar in 2004)

Narrenfreiheit: dat je in een positie bent iets te doen wat anderen niet mogen of kunnen doen (afkomstig van het carnaval)

Ohrwurm: liedje dat in je hoofd blijft zitten, lekker in het gehoor liggende melodie

Politikverdrossenheit: algemene ontevredenheid met en/of desinteresse in de politiek (letterlijk: ontstemd over de politiek)

Reformstau: een situatie waarin het niet lukt om noodzakelijke hervormingen door te voeren, bv, door een patstelling tussen bestuursorganen (letterlijk: hervormingsfile)

Selbstzweck: doel op zichzelf. Dat je bv. niet studeert voor een diploma maar voor de studie zelf. Of dat je niet naar de sportschool gaat om af te vallen, maar omdat je sporten lekker vindt. Er kan ook een connotatie van eigenbelang aan zitten.

Sollbruchstelle: de plek waar een breuk moet plaatsvinden. Als je een boom wil omhakken en je maakt er vast een inkeping in, is dat de Sollbruchstelle. Of waar je een stukje afbreekt van een chocoladereep

Torschlusspanik: paniekerige angst de boot te missen of achter het net te vissen. (Torschluss: op de valreep)

Vizeweltmeister: klinkt toch leuker dan de finale verliezen of tweede geworden zijn

Wackelkontakt: een kinkje in de elektriciteitskabel of het stopcontact, waardoor de stroom soms even wegvalt

Wutbürger: Burgers die opkomen voor hun rechten en protesteren tegen overheden die zich weinig van hen aantrekken (Duits woord van het jaar 2010)

(Update 22 december 2014): Naar aanleiding van onze oproep komen ook op Facebook en twitter nieuwe woorden binnen, waar mensen een Nederlands equivalent voor missen. Graag leggen we u ook de volgende woorden voor, in de hoop dat u ons aan een mooi Nederlands begrip kunt helpen:

- guten Rutsch: dat wens je elkaar in Duitsland voor het nieuwe jaar begint, meestal als je afscheid neemt en weet dat je elkaar pas in het nieuwe jaar weer ziet. Vertaald zoiets als: Glijd er goed in (in het nieuwe jaar). Je zou in het Nederlands 'fijne jaarwisseling' kunnen zeggen, maar dat klinkt veel saaier dan guten Rutsch.

- ortsfremd: niet uit de plaats afkomstig, in een plaats onbekend zijn. Genoemnde suggestie voor Nederlands equivalent: omgevingsonbekend. Misschien is er nog een ander, korter begrip voor te verzinnen?

Reacties

Alex - 24 juni 2015 16:53

Torschlusspanik is eerder de angst van een man of vrouw van middelbare leeftijd zonder Partner die bang is om alleen achter te blijven. In Duitsland gebruiken ze dit niet vaak voor de angst van het missen van een vlucht of Meeting oid.

Reageer
irr - 18 maart 2015 02:49

Woorden die een soort logisch tegendeel aanduiden zouden handig gevonden kunnen gaan worden : 'Entwarnung' (in de betekenis dat een eerdere waarschuwing wordt ingetrokken) en 'ausladen' (i.p.v. ´einladen´, in de betekenis dat een eerdere uitnodiging wordt ingetrokken) . ´Seltenheitswert´ heeft soms ook toegevoegde waarde.
Woorden als Verballhornung (verbastering) en skurril (komisch) zouden misschien juist door hun afwijkendheid als leenwoorden een kans kunnen maken.

Reageer
Johan - 14 januari 2015 09:07

Doch: In Aalst hebben ze dit eenvoudig opgelost,
Daar zegt men gewoon 'toet'

Reageer
Jet Nas - 12 januari 2015 11:10

Tot de charmes van het Duits behoren volgens mij juist die samenstellingen. Ik vind het helemaal niet nodig om met alle geweld in het Nederlands naar equivalenten te zoeken. Het Nederlands is gewoon een andere taal waarin we op een andere manier hetzelfde tot uitdrukking brengen.

Reageer
Jet Nas - 12 januari 2015 11:09

Tot de charmes van het Duits behoren volgens mij juist die samenstellingen. Ik vind het helemaal niet nodig om met alle geweld in het Nederlands naar equivalenten te zoeken. Het Nederlands is gewoon een andere taal waarin we op een andere manier hetzelfde tot uitdrukking brengen.

Reageer
joost - 8 januari 2015 22:00

Drachenfutter voor de bloemen die je voor je vrouw meebrengt als je iets op je kerfstok hebt.

Reageer
Silvia - 7 januari 2015 20:03

'Sehnsucht': (via Wikipedia) een onvertaalbaar Duits woord, volgens de Duden de "ziekte van het lijdzaam begeren" („Krankheit des schmerzlichen Verlangens“), is een immense hunkering naar een persoon of zaak waar men van houdt of begeert, en is verbonden met een intens gevoel van pijn door de onbereikbaarheid van het object van begeerte.
Prachtig woord.

Reageer
Marja Verburg - 6 januari 2015 13:00

Via Facebook kwamen volgende suggesties:
- Beratungsresitent: adviesontduiker
- Freudentaumel: vreugdecoma
Ook gehoord:
- Wackelkontakt: wiebelcontact
EU-commissaris Timmermans, afkomstig uit Limburg, schreef op 31 december op zijn Facebook-pagina: "Graag wens ik u, zoals men bij ons pleegt te zeggen, een "goeie roetsj" in het nieuwe jaar."
Redactie Duitslandweb

Reageer
Linda Marja Verburg - 17 april 2018 00:10

Zowel eben als doch kun je vertalen met "natuurlijk (wel) "

Hans - 6 januari 2015 11:44

Nog een heel handig Duits woordje dat ik mis in onze taal: 'eben'.
In het Nederlands moet je je daarvoor behelpen met langere zinnetjes zoals 'precies, dat bedoel ik'.

Reageer
edwinrood Hans - 24 januari 2019 17:04

Wat dacht u van '' Juist! ''?

Gaston Dorren - 24 december 2014 13:42

Een Wackelkontakt heet in het Nederlands een los contact.
Feierabend is een mooi woord, maar betekent toch niet veel meer dan 'vrije avond'.
'Doel op zich' is heel gangbaar; 'vreugderoes' is wat ouderwets, maar bestaat. Net als zijn ongevere synoniemen juichstemming, jubelstemming, vreugde-uitbarsting en feestgedruis.

Wat ik in het Nederlands wel echt mis, is het werkwoord fachsimpeln. En sommige informele woord, zoals Latschen, Klamotten ('kloffie' voelt wat oubollig) en pumpen.

Reageer
Maximaal 500 tekens toegestaan

Lees meer over 'Duitse taal':

De Duitse zoektocht naar genderneutrale taal

De Duitse zoektocht naar genderneutrale taal

In Duitsland is veel te doen om genderneutraal taalgebruik. Wat zeggen de taalwetenschappers?

Lees meer

Blikverruimend

Blikverruimend

De vraag ‘waarom Duits?’ is bijna net zo moeilijk te beantwoorden als ‘waarom literatuur?’ Gastcolumn ter gelegenheid van de Dag van de Duitse taal.

Lees meer

Sprechstunde: Duitse taal

Sprechstunde: Duitse taal

Trixie Hölsgens en Synke Hotje van de Onderwijsafdeling van het Duitsland Instituut beantwoorden vragen over de Duitse taal.

Lees meer

Nooit zeggen: ‘Schauen sie nur?’

Nooit zeggen: ‘Schauen sie nur?’

Ingrid Bosman nam een kijkje bij de cursus Duits voor winkelpersoneel in grensplaats Winterswijk

Lees meer


top
Op deze site worden cookies gebruikt, wilt u hiermee akkoord gaan?
Accepteer Weiger