Duitslandweb logo Duitslandweb

Kinderen als verspreiders?
Verschillen in aanpak van corona in Duitsland en Nederland

Achtergrond - 24 april 2020 - Auteur: Merlijn Schoonenboom

Welke rol spelen jonge kinderen bij de verspreiding van het corona-virus? Nederland en Duitsland nemen bij deze vraag diametraal verschillende posities in. Het Nederlandse Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) meent dat het risico dat kinderen corona verspreiden zeer gering is, maar het Duitse Robert Koch Institut (RKI) ziet in kinderen juist een belangrijke ‘vermenigvuldiger’ van het virus.

Kinderen als verspreiders?
© DIA
Een basisschoolklas

Dit verschil in opvatting heeft een direct gevolg voor de aanstaande heropening van scholen in beide landen. In Nederland openen vanaf 11 mei alle basisscholen, maar in Duitsland geldt de versoepeling vanaf 4 mei vooralsnog alleen voor de examenklassen en het laatste jaar van de basisschool. Daarna zullen stapsgewijs - en nauwlettend gemonitord - de andere klassen weer openen. (Dit artikel is aangepast op 25/3 om toe te voegen dat ook het afsluitjaar van de basisschool (Grundschule) op 4 mei weer naar school gaat in de meeste deelstaten)

Het verschil in opvatting over de rol van kinderen bij de virusverspreiding werd afgelopen week bij persconferenties in beide landen over de komende versoepelingen duidelijk. Volgens RIVM-directeur Jaap van Dissel spelen ‘kinderen onderling mogelijk niet zo’n grote rol bij de verspreiding van Covid’, zei hij op 21 april bij zijn persconferentie met Mark Rutte. En volgens Rutte blijkt ‘uit alle gegevens die inmiddels zijn verzameld in Nederland en daarbuiten dat jonge kinderen minder snel besmet raken en dat het ziekterisico voor deze groep gering is.’ De basisscholen kunnen daarom open: ‘We menen dat dit besluit verantwoord is.’

Het RIVM baseert zich op de uitkomsten van internationaal en eigen onderzoek. Allereerst zou daaruit volgens het RIVM blijken dat het aantal kinderen tot tien jaar dat ziek wordt door het corona-virus wereldwijd relatief gering is, en dat de ziekte meestal niet ernstig verloopt. Ten tweede zijn deze kinderen in gezinnen waarin corona voorkomt nooit de zogeheten ‘bronpatiënt’, dat wil zeggen: degenen die als eerste ziek worden en daarna de rest van de familie aansteken. ‘In de gevallen dat kinderen in een familie besmet zijn geraakt, zijn het steeds de ouders geweest die de kinderen hebben aangestoken en niet andersom’, zegt Van Dissel.

Ze hebben nauwelijks symptomen als hoesten of koorts, maar ze dragen het virus wel met zich mee.

In Duitsland, dat tot nu toe internationaal opvalt door een succesvolle crisisaanpak, ziet men dit anders. Lars Schaade, adjunct-directeur van het Duitse Robert Koch Institut, het adviesorgaan van de bondsregering, ging bij zijn persconferentie op vrijdag 24 april zelfs expliciet op de Nederlandse positie in. Recent onderzoek in Nederland had laten zien dat aan kinderen als verspreiders ‘geen grote rol’ worden toegekend, zei Schaade, maar het RKI staat daar sceptisch tegenover: ‘Er zijn ook andere onderzoeken die een andere richting op wijzen’.

Hoewel jonge kinderen inderdaad weinig met corona-klachten bij een dokter komen, blijkt volgens Schaade uit een analyse van de contactonderzoeken die worden uitgevoerd als in Duitsland iemand besmet is, dat zeven procent van de kinderen in deze contactonderzoeken besmet is (geweest) met het virus - ongeveer net zoveel als volwassenen. Ze hebben nauwelijks symptomen als hoesten of koorts, maar ze dragen het virus wel met zich mee. Schaade vergelijkt het corona-virus wat dat betreft met de griep, die ook vaak door kinderen wordt overgedragen.

Het RKI adviseert daarom dat juist de jongere jaargangen van de basisschool thuis moeten blijven. Ook blijven de meeste Kindergärten - waar kinderen tot en met zes jaar heen gaan - tot 1 augustus dicht, behalve voor alleenstaande ouders en ouders uit ‘systeemrelevante beroepen’. Deze jonge kinderen kunnen zich niet aan de hygiëne-maatregelen houden, zoals afstand houden en handen wassen. In Duitsland mogen de deelstaten zelf beslissen hoe ze hun onderwijs geven, maar tot nu toe zijn deze aanbevelingen overal overgenomen.

Baseren beide landen zich op verschillende onderzoeken?

De vraag is natuurlijk hoe twee buurlanden een diametraal andere positie bij een dergelijk cruciaal thema in kunnen nemen. Baseren beide landen zich op verschillende onderzoeken?

Volgens RIVM-woordvoerder Loes Hartman is dat niet het geval. Volgens haar heeft het verschil ermee te maken dat er eigenlijk nog maar beperkt informatie over het virus bestaat, en dat verschillende landen die verschillend interpreteren. Nederland en Duitsland maken met dezelfde gegevens een ‘andere maatschappelijke afweging’, zegt ze. Je zou het een cultuurverschil kunnen noemen: het Duitse RKI gaat met dezelfde hoeveelheid informatie ervan uit dat het ‘glas half leeg is, en het RIVM halfvol’.

Lars Schaade van het RKI bevestigt dat er geen ‘eenduidige gegevens’ zijn, en volgens de Duitse onderzoeker is het daarom veiliger ervan uit te gaan dat kinderen wel voor overdracht kunnen zorgen. De Nederlandse onderzoekers zien ‘op dit moment geen reden’ om daarvan uit te gaan, zegt Hartman. Sterker: volgens de Nederlandse onderzoekers is de schade voor de kinderen groter als ze thuisblijven dan als ze naar school gaan. Als blijkt dat het allemaal toch anders verloopt, worden de maatregelen weer teruggedraaid, zegt ze.

Alleen; dat betekent niet dat Nederland nu per se minder voorzichtig zou zijn dan Duitsland, zegt Hartman. In de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen bijvoorbeeld, zitten nu al de laatste jaargangen van de middelbare school weer in de klas - omdat de centrum-rechtse regering daar snel terug naar de normaliteit wil. In Nederland zijn de middelbare scholen nog niet open. Daar geldt de grootste voorzichtigheid juist de tieners, zegt Hartman.

Dat gaat er niet om dat ze hun handen niet zouden wassen, maar dat ze vaker reizen om naar hun school te komen. Hun scholen liggen vaak verder weg van hun ouderlijk huis, en ze nemen vaker de bus of de trein. Mochten deze leeftijdsgroepen toch verspreiders blijken te zijn, dan verspreiden ze het virus over een geografisch veel grotere schaal. Maar hoe het de komende weken allemaal zal verlopen, weet niemand nog precies, zegt ze: ‘We varen op zicht’.

Reacties

Niene - 9 mei 2020 18:13

Ik ben op geen enkel gebied deskundig en hoef ook geen beslissingen te nemen die de hele samenleving aangaan... Ik probeer voor mijzelf zo open mogelijk informatie te verzamelen, maar ik raak de draad kwijt... Ik krijg geen eenduidig antwoord op mijn vraag of het verstandig is om de kinderopvang en de scholen weer te openen....Er spelen zoveel meer belangen dan het welzijn van de kinderen en de gezondheid in het algemeen bij deze versoepeling.

Reageer
cindy - 1 mei 2020 19:52

Mijn man is diabeet en is chronisch long patient dus zit in de risico groep. Wat als mijn zoon in mei weer naar school gaat, per ongeluk ongemerkt besmet raakt en het ongemerkt mee naar huis neemt en dan ons kan besmetten? Hun worden niet zo ziek of bijna niet dus merk je het niet zo snel als hij besmet is, maar als er een paar dagen later opeens iemand ziek word is het dus te laat. Maar op deze vraag word nergens antwoord opgegeven. Is het dan verstandig 2x per week wel of niet naar school?

Reageer
Ardon cindy - 1 mei 2020 21:00

Wij zitten hier in dezelfde situatie. Ben zelf ook longpatient. Wij doen onze zoon niet naar school en zien het eerst 3 weken aan. Als na drie weken geen meldingen zijn of berichten over verspreiding onder kinderen naar volwassenen, dan pas gaat hij weer naar school. We laten hem dus in eerste instantie eerst nog 3 weken thuis.

Mevr. Tes - 1 mei 2020 14:07

Over Corona is te weinig bekend. Het is een totaal nieuw virus.In Nederland waren de besmettingsaantallen het grootst in Brabant ik vermoed door Carnaval. Overvolle straten dicht op elkaar en cafés met slechte ventilatie is één van de manieren zover we nu weten om besmet te raken. Nu dan straks op basisscholen is dat toch precies hetzelfde dicht op elkaar in één ruimte en ook van dezelfde toiletten gebruik moeten maken. Anderhalve meter afstand houden hoeft ook niet onder de 12 ongelovelijk!

Reageer
Mevr. Tes - 1 mei 2020 13:14

Er werd ook geschreven in het N.O.S nieuws dat na een maand word gekeken hoevéél Corona gevallen er zijn ontstaan bij basisscholen en of het dan wel of niet wijs is om vanaf 1 Juni het voortgezet onderwijs ook naar school te laten gaan. Daaruit kunnen wij al opmaken dat het een probeersel is over de rug van afhankelijke jonge kinderen die nog geen besef hebben van wat er daadwerkelijk aan de hand is..die jonge kinderen horen we toch juist voor 100% te beschermen tegen deze nieuwe Corona virus

Reageer
J. Snijder Mevr. Tes - 11 mei 2020 21:34

Het ellendige in dit alles is dat de kinderen ongemerkt het virus op hun ouders kunnen overbrengen die er mogelijk aan zullen komen te overlijden !!!
Hoe leg je dát dan uit aan je kind ??
Ook kan een andere situatie ontstaan waar grootouders elke week een deel van de oppas verzorgen en besmet raken, die maken vanwege hun vaak hogere leeftijd eerder kans op overlijden, stel dat die besmet raken door hun kleinkind, wat voor een drama zal dat worden, het kind zal zijn leven lang dat meedragen.

Wiebke Pittlik Mevr. Tes - 1 mei 2020 15:15

Uw twijfels worden breed gedeeld, maar wat wel duidelijk is, is dat kinderen veel minder vaak ziek worden van dit virus. Voor henzelf is het dus niet gevaarlijk (op een enkele uitzondering na). Het is proberen in voorzichtige stapjes inderdaad. Mvg, de redactie

Mevr.Tes - 1 mei 2020 13:10

De onderwijzers plus de (speciaal) basisschool kinderen en dus ook de ouders lopen dan risico om het virus te krijgen en misschien dan zelfs onbewust door te geven. Kinderen vergeten afstand houden ook vaker dan volwassenen en hebben onderling sneller lichamelijk contact bij het spelen. Als iemand besmet raakt is het maar de vraag hoe je lichaam erop reageert en wij hebben niet de behoefte om dit te gaan uitproberen.

Reageer
L.A.M.Rood - 30 april 2020 16:45

waarom lees ik hier niets over Zweden en Denemarken die basisschoolkinderen gewoon naar school laten gaan, in het geval van Zweden zijn de basisscholen nooit gesloten geweest!

Reageer
Wiebke Pittlik L.A.M.Rood - 1 mei 2020 15:10

Omdat u op de journalistieke website van het Duitsland Instituut bent, Duitslandweb. Mvg, de redactie

Marja - 30 april 2020 15:51

Laten we het gewoon bij de naam noemen: kinderen thuis is een hindernis om ouders volledig te laten deelnemen aan het economisch verkeer. Het gaat niet om besmettelijkheid, maar om de centen.

Reageer
Lia - 26 april 2020 22:52

Onbegrijpelijk. Als kinderen geen risico vormen, waarom dan in kleine groepen naar school IPV school volledig open? Waarom wel Social distancing tussen en volwassenen? Waarom mag bij leerlingenvervoer de chauffeur een uur op minder dan anderhalve meter afstand van kinderen zitten die bovendien niet van hetzelfde huishouden zijn? Waarom valt de chauffeur niet onder testbeleid en juf wel?Waarom school dicht terwijl speciaal basisonderwijs ook regionaal is en voor regionale verspreiding kan zorgen?

Reageer
Frans Lia - 29 april 2020 13:10

Als ik discussie zo lees, zou ik ook nooit meer in een auto rijden met kinderen? Je kinderen thuis houden is je goed recht, maar dat is voor jou een luxe die je kan veroorloven, anderen niet! Bedenk ook dat we straks helemaal geen kwalitatief onderwijs kunnen krijgen als de economie instort.

Kirsten - 26 april 2020 21:35

En wij dan als pedagogisch medewerksters/ers
Wij hebben helemaal geen keus en moeten gewoon vanaf 11 mei het normale aantal kinderen opvangen.
Op scholen wordt het aantal kinderen in de klas aangepast.
Dan nog is het bij ons echt niet mogelijk om 1.5 meter afstand van de kids te houden omdat ze gewoon verschoond moeten worden enzzzz

Reageer
Esther Kirsten - 27 april 2020 10:48

Kirsten ik ben het helemaal met je eens. De jongste groep kinderen hoesten lang niet allemaal in hun elleboog, afstand houden zowel tot de kinderen maar ook tot de ouders of je collega’s lijkt mij onmogelijk. We zullen het gaan zien. Zelf heb ik al een protocol gemaakt met Corona maatregelingen, en wat ze ook zeggen ik en het rest van het personeel gaat beschermende middelen dragen!

Peter - 26 april 2020 18:13

Schandalig dat het RIVM en de overheid geheimhouding hebben.
De werkelijke overwegingen zoals een keuze voor groepsimmuniteit en economische prioriteit wordt zo geheim gehouden.
Het argument dat het OMT dan niet meer vrij kan praten als de notulen met bijbehorende overwegingen niet geheim wordt gehouden is natuurlijk onzin. Ze kunnen prima notulen publiceren zonder dat er personen in genoemd worden. Ze kunnen ook alle overwegingen in het advies opnemen.

Reageer
Huub Peter - 27 april 2020 15:41

Het gevaar van openbare notulen is dat mensen gaan 'meepraten' ovee zaken die ze eigenlijk maar half begrijpen, naar daar vervolgens wel, potentieel gevaarlijke, conclusies aan verbinden.

Peter - 26 april 2020 17:37

Leuk, 2 oudere ouders..... Kind brengt corona naar huis en ouders naar de IC en kind alleen thuis?
De overheid eist dat mijn kind naar school gaat. Hoezo bepaald de overheid dat mijn leven ingezet gaat worden om bij te dragen aan de theoretische groepsimmuniteit? Wat als ik dood ga? Kind zonder ouder....
Kinderen verspreiden het virus wel. Een aantal kinderen gaat ook dood aan aan corona.
Rutte heeft zelf geen kinderen..... Onbegrijpelijk besluit.....

Reageer
Mevr. Tes Peter - 1 mei 2020 14:23

Het kabinet heeft aangegeven dat als ouders het risico te groot vinden en ongerust zijn en hun kinderen nog niet naar school durven laten gaan, dat de politiek er begrip voor heeft in deze Corona tijd en daar soepel mee om gegaan word. Wij blijven ook in overleg met school na de Meivakantie vanuit huis door gaan met thuis onderwijs.

Wiebke Pittlik Peter - 28 april 2020 13:14

Rutte heeft wel aangekondigd dat de leerplichtwet niet zo streng zal worden gehandhaafd. Citaat uit artikel in NRC: Met ouders die hun kind na 11 mei toch liever thuis houden uit angst voor besmetting moeten scholen in gesprek, zei Rutte tijdens de persconferentie. De doorgaans strenge leerplicht geldt voorlopig niet. „Ik geloof niet dat het behulpzaam is in deze fase om een leerplichtambtenaar op mensen af te sturen.”
Mvg, de redactie

Aangepast op 2020-04-28 13:15:36

Pjotr - 26 april 2020 11:10

We nemen voor het gemak even aan dat kinderen covid-19 net zo snel overdragen als volwassenen. Kinderen hebben de gewone griep vijf keer zoveel onder de leden als volwassenen en geven die makkelijk door. Het lijkt mij daarom een goed plan kinderen voortaan ook altijd te verbieden in de griepmaanden kwetsbaren te bezoeken als ze 'verkouden' zijn.

Reageer
AX0 Think Tank - 26 april 2020 07:25

In januari hebben wij rivm en minVWS telefonisch maar ook middels twitter op de hoogte gesteld dat hurd immunity ondenkbaar en dodelijk was vanwege herbesmettingen en kinderen die wel degelijk besmet konden worden.

De realiteit kennen we. Dodelijke impotentie, arrogantie, zelfverheerlijking, rigiditeit, valse en foute adviezen naar burgers, op kosten van inmiddels > 16000 te voorkomen coronadoden.
https://youtu.be/8ONubQ0SI4k

Reageer
Mevrouw Kiki - 26 april 2020 03:36

Stad Groningen

De deskundigen van het RIVM (OMT) zijn niet benaderbaar.
De Overheid legt ons allemaal thuis-quarantaine op: ZONDER daarbij te zorgen voor een gezonde leefomgeving!
Ik heb kwetsbare longen sinds een heftige huisbrand.
Ik - en velen met mij - wil dat de houtrook in mijn leefomgeving stopt.
Door de opgelegde thuis-quarantaine heb ik meer gezondheidsschade.
Daarom heb ik - als belanghebbende burger - gister bij de Rechtbank Noord Nederland een voorlopige voorziening aangevraagd.

Reageer
Mevrouw Kiki - 26 april 2020 03:28

Stad Groningen

Premier Marc Rutte beweert dat bij andere griepjes de (kleine) kinderen wel een rol spelen, maar bij deze griep niet.
Als iets mij vreemd overkomt is, dan is dat deze mededeling/melding.
Covid 19 legt op indrukwekkende wijze de hele wereld plat, maar volgens Rutte zijn (kleine) kinderen geen belangrijke medespelers...
Uit welk wetenschappelijk onderzoek deze conclusie blijkt wordt niet door De Overheid en het RIVM (OMT) gemeld.

Mevrouw Kiki

Reageer
V Mevrouw Kiki - 26 april 2020 03:40

Beste Kiii,
Van Dissel is er uitgebreid op ingegaan in zijn laatste technische briefing. Hier meer info https://www.rivm.nl/en/novel-coronavirus-covid-19/children-and-covid-19.

Joëlle Hibbel - 25 april 2020 21:49

De informatie in dit artikel is niet correct. In Niedersachsen gaan er vanaf 4 mei weer kinderen naar de basisschool, elders in Duitsland nog eerder.

Reageer
Wiebke Pittlik Joëlle Hibbel - 25 april 2020 23:50

Alleen het laatste jaar van de basisschool kan vanaf 4 mei weer naar school, dat is nu aangevuld in het artikel. Mvg de redactie

Aangepast op 2020-04-28 13:04:36

Diana - 25 april 2020 19:10

Reacties worden wel vaak geplaatst en maar half!

Reageer
Wiebke Pittlik Diana - 25 april 2020 23:51

U heeft maximaal 500 tekens om te reageren. Als uw antwoord langer is, wordt het afgebroken. Mvg, de redactie

Diana Noe - 25 april 2020 19:04

De IC'S halfvol of halfleeg? ...je zou het een cultuurverschil kunnen noemen...

Reageer
Diana Noe - 25 april 2020 19:02

De IC'S halfvol of halfleeg? ...je zou het een cultuurverschil kunnen noemen...

Reageer
Else Verwoerd - 25 april 2020 14:07

Ook is me onduidelijk welk evident en zwaarwegend doel gediend is met het in de laatste weken van het schooljaar 'nog even' openstellen van de scholen. Een zó duidelijk en zwaarwegend doel, dat het opweegt tegen een gezondheidsrisico waarbij nog voor de zomer maar liefst 3 miljoen kinderen kunnen bijdragen aan een sterke stijging in het aantal besmettingen.

Het OMT en RIVM dekken zich in: "We hebben geen wetenschappelijk bewijs", schrijven ze, "maar wij experts denken toch dat het kan". Tja.

Reageer
Diana Else Verwoerd - 25 april 2020 19:01

Inderdaad, wat is de noodzaak van het herstarten van het basisonderwijs voor die laatste 2 maanden! Voor de groepen 8 snap ik het i.v m de overgang naar het VO maar voor de overige klassen niet. Ik vind ook dat het niet opweegt tegen het risico dat genomen gaat worden.

Else Verwoerd - 25 april 2020 14:03

'Ze varen zonder zicht", zegt H Bartelds terecht. Althans, men heeft slechts zicht-achteraf, want voor een substantiële een toename in het aantal besmettingen zijn al een of twee weken nodig, en de daaruit voortkomende ziektegevallen openbaren zich ook pas een of twee weken na de besmetting. Heel erg zicht achteraf dus.

Een bijkomend probleem is dat een politiek besluit om de scholen weer te sluiten helemaal niet gemakkelijk zal zijn. Een afkeer van politiek gezichtsverlies zal dit tegenhouden.

Reageer
Diana Else Verwoerd - 25 april 2020 19:06

De IC'S halfvol of halfleeg? ...je zou het een cultuurverschil kunnen noemen...

D.C. Pospai - 25 april 2020 12:34

Duidelijk zijn enorme economische belangen in het spel waardoor ondemocratische keuzes worden gemaakt die een minderheid van de populatie (de kwetsbare ouders met onderliggende chronische ziektes) op-offert op de altaar van de wetenschap+economie. Groepsimuniteit is ook zo’n model die door zware economische belangen is in de ring der wetenschap ingegooid om de huidige Holding BV governance model te redden.
Kijkt EU naar één aanpak ? Misschien kantelpunt in de geschiedenis te maken?

Reageer
H. Bartelds - 25 april 2020 10:39

Ze varen zonder zicht,

Reageer
Thea van Geleen moers H. Bartelds - 26 april 2020 09:45

Wie kan mij garanderen dat het voor kinderen veilig is,bevoorbeeld te vroeg geboren kinderen die toch al kwetsbaarder zijn wat hun longen betreft.
Ik heb hier geen vertrouwen in zeker na wat er met de kwetsbare ouderen is gebeurt in de verzorgen huizen mooi praatjes vullen geen gaatjes.

Maximaal 500 tekens toegestaan

Lees meer over 'Corona in Duitsland':

Zonder coronatest geen herfstvakantie

Zonder coronatest geen herfstvakantie

De nieuwe reisbeperkingen in Duitsland zorgen voor onvrede en verwarring, merkt Merlijn Schoonenboom in Berlijn.

Lees meer

Corona in Duitsland: veelgestelde vragen

Corona in Duitsland: veelgestelde vragen

Duitsland heeft Nederland tot risicogebied verklaard. Wat dit betekent en welke maatregelen in Duitsland van kracht zijn:

Lees meer

Duitsland zet vol in op luchten

Duitsland zet vol in op luchten

In de strijd tegen het coronavirus zet Duitsland deze herfst vol in op 'stoßlüften', doorwaaien.

Lees meer

Nederland-Duitsland: Vijf verschillen in corona-aanpak

Nederland-Duitsland: Vijf verschillen in corona-aanpak

Tussen het Duitse en het Nederlandse corona-beleid zijn een aantal opvallende verschillen.

Lees meer


top
Op deze site worden cookies gebruikt, wilt u hiermee akkoord gaan?
Accepteer Weiger